Wat ik zo gatachterlijk vind aan mensen die achter de 'rijkentaks' staan die door Les Engagés, Vooruit, CD&V, PS en PVDA/PTB wordt gepromoot, is dat ze enerzijds beweren:
Als je de belasting op de papieren waarde van je bedrijf niet cash kunt betalen, dan moet je maar aandelen verkopen!
En anderzijds zeggen:
Ons land moet minder afhankelijk worden van het buitenland op het gebied van tech, energie, etc."
Dat is toch echt een bewijs dat zulke mensen niet nadenken!
Want wie zal die aandelen kopen?
Belgen?
Ah nee, want Belgen die aandelen bezitten zijn "superrijk" en moeten daarvoor bestraft worden.
Nee, die aandelen zullen in handen komen van buitenlandse investeerders, waardoor onze afhankelijkheid van het buitenland nog groter zal worden. Die zullen een koopje kunnen doen, want als het 'van moeten' is, dan kan je als eigenaar meestal niet de meest gunstige prijs vragen. Eenmaal de aandelen verkocht zijn, zullen het de nieuwe aandeelhouders zijn die mee de prijs zullen bepalen van de producten en diensten van de 'ooit eens Belgische' bedrijven.
Ik geef het je op een briefje: de prijs zal niet goedkoper worden. En de winst zal niet naar België vloeien.
Hoe kan je dat nu niet gatachterlijk noemen?
Ik merk dat veel mensen uit de cultuursector papegaaitje spelen en de slogan over de 'sterkste schouders' overnemen. Laat me eens uitleggen wat het voorstel van Les Engagés om de 'papieren waarde' van 'vermogen' te belasten zou betekenen voor schrijvers.
Stel: je heet Jeroen Olyslaegers of Angelo Tijssens. Je wordt alom geprezen voor je meesterlijke boeken en een aantal ervan zijn zelfs verfilmd. Dat valt op, niet alleen bij het publiek, maar ook bij de overheid. Die slaat aan het tellen: hoe zullen we Olyslaegers en Tijssens waarderen?
Uiteraard zullen we de boekhoudkundige waarde links laten liggen. Bedrijven die bestaan dankzij extern kapitaal en die vaak een negatieve EBITDA hebben, waarderen we ook niet op basis van wat ze volgens hun jaarrekening waard zijn. Unicorns valueren we met het oog op hun potentieel. Op het moment dat Odoo 8,4 miljard euro waard was, had het een omzet van 429,9 miljoen euro en een winst van 314.000 euro. Dergelijke omzet- en winstcijfers zijn op zich niet voldoende om een miljardenwaardering te verantwoorden. Wat hier telt, is het potentieel van het bedrijf.
Als we op dezelfde manier kijken naar een Olyslaegers en een Tijssens, dan moeten we vaststellen dat hun werk verfilmd is. We moeten er dus rekening mee houden dat ze het potentieel hebben om ooit een film te schrijven waarmee ze een Oscar winnen. De geldprijs die je voor een Academy Award krijgt is 0 dollar (en je kan het beeldje voor hoogstens 1 dollar verkopen), maar gemiddeld verdien je als screenwriter van zo'n film een half miljoen dollar. Laat ons zeggen dat Olyslaegers en Tijssens elk drie zo'n films schrijven, dat is dan al goed voor anderhalf miljoen. Komt daarbij dat beide heren ooit nog eens een Nobelprijs voor literatuur zouden kunnen winnen, goed voor ongeveer 1 miljoen euro.
Volgens die logica zouden we hun toekomstige verdienpotentieel op ruwweg 2,5 miljoen ramen.
Wat zeg ik?
Eigenlijk moeten we op elke auteur die een beetje ego heeft die waardering plakken, want het zou zomaar eens kunnen dat ze én verhalen voor Oscarwinnende films schrijven én de Nobelprijs voor Literatuur winnen.
Laten we dus elke schrijver en schrijfster in België voortaan elk jaar 0.3% belasting betalen op hun papieren waarde die we op 2,5 miljoen euro begroten. Dat is dan 7.500 euro extra op het aanslagformulier van schrijvend België. We zouden het een egotaks kunnen noemen, een belasting op het ego van zij die het denken beter te weten ;-)
Ik weet het: mensen uit de kunstensector die minder vertrouwd zijn met bedrijfswaarderingen zullen deze vergelijking absurd vinden, maar ook zij blijven verwijzen naar bedrijven zoals Odoo als ze het hebben over de 'rijkentaks.' Ze vergeten de duizenden andere, kleinere bedrijven die ook door zo'n taks zullen getroffen worden. Daar zitten bedrijven bij met veel potentieel, die — ondanks een hoge waardering — toch elke dag moeten strijden om de cashflow positief te houden. Voor dergelijke bedrijven zou zo'n taks ofwel de doodsteek betekenen, ofwel een verkoop aan het buitenland. Je kunt me het dus moeilijk kwalijk nemen als ik ervan uitga dat elke schrijver in België zo fantastisch is dat de Academy Awards en de Nobelprijs binnen handbereik liggen. Jullie doen immers net alsof elke bedrijfseigenaar een 'superrijke' is.
Katje mie, katje were, zouden ze in Ieper zeggen.
Uiteraard is dit een absurde manier om auteurs te waarderen. Maar dat is precies het punt: zodra je toekomstige mogelijkheden begint te belasten in plaats van gerealiseerde inkomsten, kom je al snel in arbitraire waarderingen terecht.
Dus beste cultuurmensen, denk twee keer na vooraleer jullie steun betuigen aan Les Engagés, Vooruit, CD&V, PS en PVDA/PTB. Eerst zullen ze achter de bedrijven aangaan; daarna zijn jullie aan de beurt.