2026-10-19
Coeur: eerste versie eindelijk afgewerkt

Ik loop al jaren rond met een boek in mijn hoofd dat ik maar niet geschreven kreeg. Ik denk dat ik er voor het eerst publiekelijk over vertelde op woensdag 6 oktober 2021. Ik was toen te gast in de Ieperse stadsbibliotheek om te praten over Nijlpaard voor Kerstmis, een boek dat voorafgaand door de leden van de lokale leesgroep werd gelezen. Ik kreeg toen de vraag wat mijn volgende boek zou worden. Ik vertelde dat er een verhaal was dat ik graag zou schrijven, dat ik al jaren research had gedaan naar het hoofdpersonage, Jacques Coeur, maar dat ik er niet in slaagde er een boek over te schrijven.

We zijn nu vijf jaar verder en dat boek is er nog altijd niet. Er zijn een aantal andere boeken tussen gekomen die 'gemakkelijker' te schrijven waren, maar ik bleef denken aan dat ene boek dat ik echt wilde schrijven. Ik denk (of hoop) dat ik nu eindelijk resultaat heb geboekt. Gisteren schreef ik de hoofdstukken The Death of Jacques Coeur en The Heritage of Jacques Coeur. Vanmorgen paste ik een aantal eerdere hoofdstukken aan om een aantal gebeurtenissen te foreshadowen. Het verhaal telt nu iets meer dan 37.000 woorden, goed voor 182 pagina's.

Ik weet dat een roman meestal tussen de 70.000 en 100.000 woorden telt, maar 37.000 is het hoogste aantal woorden dat ik ooit schreef voor een fictieverhaal. Ik beschouw het als een persoonlijk succesje.

Ik heb nooit een probleem gehad om dikke non-fictie boeken te schrijven. Mijn iText in Action-boeken zijn kleppers van meer dan 600 pagina's en ook Entreprenerd is bijna 400 pagina's dik. Telkens wanneer ik me aan fictie waagde, strandde ik op maximaal 7.000 woorden. In mijn verhalenbundel Onvoltooid toekomstige tijd komt het langste verhaal (6.700 woorden) overeen met 22 pagina's. Tijdens de voorstelling van dit boek, op 4 mei 2026, legde ik uit dat ik echt wel eens een full-size boek wilde schrijven. Ik was op dat moment bezig met het uitwerken van Emperor of America, maar op dat moment was dat verhaal nog heel erg verweven met The Sisters Lovecraft. Ik strandde toen op 18.000 woorden. Dat was dus alweer een mislukte poging.

Ik besloot het verhaal niet te publiceren, maar splitste het op in twee novelles die ondertussen ook in het Nederlands gebundeld zijn in de uitgave De Zussen Lovecraft / Keizer van Amerika., respectievelijk 13.000 en 22.400 woorden zonder eindnoten (16.700 en 27.000 woorden met eindnoten erbij gerekend). Dankzij die twee verhalen ontdekte ik hoe ik mezelf ertoe kon brengen om verhalen te schrijven die bestaan meer dan tienduizend woorden in plaats van slechts enkele duizenden.

Bij elk non-fictieboek dat ik schreef, begon ik met de inhoudstafel. Dat had ik geleerd van mijn Amerikaanse uitgever Manning Publications. Die verbood mij ook maar één woord te schrijven vooraleer de Table of Contents helemaal afgewerkt was én goedgekeurd door een handvol mensen die tot de target audience behoorden. Ik kreeg vervolgens een contract aangeboden waarin vijf strakke deadlines werden vastgelegd:

Deadlines bij het schrijven van iText in Action voor Manning Publications

Die deadlines zorgden ervoor dat ik gestructureerd werkte en braafjes op de gevraagde tijdstippen mijn vereiste aantal hoofdstukken afleverde. In het vakjargon worden schrijvers die op deze manier werken vaak architecten genoemd. De inhoud(stafel) ligt (zo goed als) vast. Het enige wat hen nog rest is effectief elk hoofdstuk op papier te zetten. Voor mij werkte dit perfect voor mijn technische en autobiografische boeken omdat ik vooraf goed wist wat ik wilde schrijven. Bij non-fictie hoef je immers niets te verzinnen.

Fictie pakte ik lang helemaal anders aan. Het tegenovergestelde van de schrijver als architect is de schrijver als tuinier. Een tuinier plant een stekje en kijkt dan hoe dit zich ontwikkelt tot een plant. Je leest soms hoe auteurs beweren dat ze vooraf niet weten hoe het verhaal zal evolueren en dat het hun personages zijn die het verhaal sturen. Ik herken dat ook. Wanneer ik een kortverhaal begin te schrijven, weet ik meestal niet hoe het eindigt. Dat is leuk omdat je op die manier een verhaal kunt ontdekken terwijl je aan het schrijven bent. Het is minder leuk als je op een bepaald moment vaststelt dat je verhaal een totaal andere richting neemt dan je oorspronkelijk bedoelde. Plots blijkt een nevenpersonage belangrijker te worden dan het hoofdpersonage. Of je beseft dat de chronologie moet veranderen omdat een bepaald personage een voorgeschiedenis nodig heeft. Het resultaat is dat je als tuinier vaak hele stukken opnieuw schrijven om alles weer te doen kloppen. Dat heb je veel minder als je als architect vooraf alle personages, plaatsen en gebeurtenissen al hebt vastgelegd.

Een kortverhaal is een sprint. Een boek is een marathon. Wanneer het fictie betrof, kon ik met gemak een sprintje trekken. Een verhaal van tweeduizend woorden kan ik schrijven op een dag. De marathon die nodig is om een volledig boek te schrijven, hield ik tot nu toe alleen maar uit als het om non-fictie ging. Het was me te moeilijk om een inhoudstafel op te stellen van een verhaal dat volledig verzonnen was en dat frustreerde me.

De oplossing kwam uit een onverwachte hoek. Door een samenloop van omstandigheden werd ik voor Emperor of America in de richting geduwd van een screenplay. Ik schreef het verhaal uit alsof het een film was en met dat scenario behaalde ik zelfs een kwartfinale in Final Draft's Big Break Screenwriting Contest. Dat screenplay gebruikte ik vervolgens als structuur om de novel version te schrijven.

Ik probeerde deze werkmethode uit met vier verhalen:

Twee van de scenario's die ik schreef als basis voor die boekjes waren uitgebreide versies van kortverhalen die eerder in het Nederlands in Onvoltooid toekomstige tijd verschenen:

Na die spreekwoordelijke vingeroefeningen was ik eindelijk klaar om te beginnen aan wat ik gaandeweg project Coeur was beginnen noemen. Ergens begin juli rakelde ik mijn research over Jacques Coeur weer op en begon ik het screenplay uit te werken. Dat resulteerde op 24 augustus in Heart and Stone, een screenplay van 136 pagina's.

Dat scenario gebruikte ik vervolgens om A Valiant Heart te schrijven (37.000 woorden; 182 pagina's). Ik heb er dus net geen twee maanden over gedaan om die eerste versie te schrijven. In het begin lukte dat goed: de eerste week schreef ik gemiddeld 2.000 woorden per dag. Toen kwam er een pauze met het filmfestival van Venetië, waarna ik even de tijd nodig had om weer op dreef te komen. Ik kende een dip toen ik aan de passage kwam waarin Agnès Sorel sterft en Jacques Coeur ten gronde wordt gericht. Die stukken heb ik geschreven aan een tempo van slechts een paar honderd woorden per dag. (Hoewel die mensen al bijna vijf eeuwen dood zijn en in mijn verhaal fictieve personages geworden zijn, werd ik toch emotioneel bij het schrijven van wat hen overkwam. Zouden andere auteurs dat ook hebben?)

Eenmaal het ergste voorbij was, ging het weer vlotter. Het einde schrijven was een bevredigende ervaring. Ik loop al sinds gisteren vrolijk rond.

Desondanks beschouw ik geen van beide resultaten (screenplay en novel) momenteel al als afgewerkt. Tijdens het schrijven van de novel zag ik veel ruimte voor verbetering voor het screenplay. Zo vatte ik het verhaal op als een langspeelfilm, terwijl het veel beter tot zijn recht zou komen als een miniserie. Ik besef ook dat de novel nog maar een eerste versie is. Ik ga nu eerst mijn researchmateriaal verwerken als eindnoten (non-fictie). Ik vermoed dat het verhaal (fictie) daardoor nog wat rijker gemaakt zal worden. Daarna ga ik het verhaal herschrijven (niet vertalen!) in het Nederlands. Doordat ik vertrok van filmscènes zijn er een aantal overgangen waarvan ik weet dat ze niet goed werken in de boekvorm. Als ik de Engelse tekst letterlijk vertaal naar het Nederlands, dan bestaat de kans dat ik dat probleem mee vertaal. Door het verhaal te hervertellen, vermijd ik dat probleem.

Er wacht me nog heel veel werk. Ik trek zeker twee weken uit voor de eindnoten. Daarna laad ik twee weken mijn batterijen op in Californië. Het zou mooi zijn als ik ergens in januari 2027 een eerste, afgewerkte Nederlandse versie heb.

Onvoltooid toekomstige tijd

Cover Onvoltooid Toekomstige Tijd

Entreprenerd

Book cover Entreprenerd

Wintercircus

Ghent Wintercircus Campus

Blog

More...

Topics